Westfaalsch Platt — Besünnerheden un Bispills
Westfalen liggt im Süden vun’t Plattdüütsche Sprakrebeet — un dat Westfaalsche hett sien eegen Charakter. Mel as Mecklenborg oder Ostfreesland, aver ok kloor Plattdüütsch. Leer den süüdlichen Bruuer vun de plattdüütschen Dialekte!
Grundwöör op Westfaalsch
| Westfaalsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| ick | ich |
| nich | nicht |
| dat | das |
| et | es |
| wi | wir |
| iär | ihr |
| hee | er |
| sej | sie |
Westfaalsch bruukt “ick” för “ich” — dat is en Besünnerheed, de man ok in’t Berlinersche finnt. In de meisten norddüütschen Dialekten segg man “ik” ahn dat schlotte “ck”.
Typische Westfaalsche Wöör
| Westfaalsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Mäken | Mädchen |
| Jungen | Junge |
| Huus | Haus |
| Dörp | Dorf |
| Bur | Bauer |
| Kau | Kuh |
| Perd | Pferd |
| Holt | Holz / Wald |
| Wäter | Wasser |
| Brot | Brot |
Westfaalsche Besünnerheden
Westfaalsch unnersckeelt sik in verscheedene Punkte vun’t Norddüütsche:
| Merkmal | Westfaalsch | Norddüütsch |
|---|---|---|
| Pronomen “ich” | ick | ik |
| Pronomen “es” | et | dat |
| ”Mädchen” | Mäken | Deern |
| Vokal in “Haus” | Huus | Huus |
| ”Holz/Wald” | Holt | Holt / Wold |
Een Satz op Westfaalsch
Ick bün en Bur ut Westfalen. Mien Dörp is lütt, aver de Lüüd sünd good. Wi hebb’n Perde un Kaue op’n Hoff — un muorgens drinkts ick mien Koffee vor de Döör.
Wöörklaring:
- Ick bün — ich bin
- ut Westfalen — aus Westfalen
- lütt — klein
- de Lüüd sünd good — die Leute sind gut
- op’n Hoff — auf dem Hof
- muorgens — morgens
- vor de Döör — vor der Tür
Westfaalsch is een ünnerdialektreich Gebeet — Münsterland, Sauerland un Ostwestfalen-Lippe hebben elk ehr eegen Varianten. De Grundstruktur blifft aver ähnlich.
Regionale Sien-Formen
| Westfaalsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Ick bün | Ich bin |
| Hee is | Er ist |
| Wi sünd | Wir sind |
| Iär sünd | Ihr seid |
| Sej sünd | Sie sind |