Zum Hauptinhalt springen

Schleswig-Holsteinisch Platt

20 min

Lernziele

  • De Besünnerheiten vun Schleswig-Holsteinisch Platt leren
  • De Unnerschaft twischen nördelk un südlich SH-Platt verstahn
  • Klaus Groth as Dichter vun Schleswig-Holstein kennenleern

Schleswig-Holsteinisch Platt

Schleswig-Holstein — dat Land twischen twee Seen — hett een riek Platt-Tradischoon. Hier schrev Klaus Groth sien berühmt “Quickborn”. Hier snackt de Lüüd noch “ik”, “heff” un “dat” — un dat klingt fien.

Schleswig-Holsteinisch vs. Mecklenborgisch

AspektSchleswig-HolsteinMecklenborg
Ik-Formikick
Hebbenik heffick heww
KlangLicht, klarBrummeliger, schwerer
Dänisch-EinflussStark (Schleswig)Gering

In Schleswig (Nord-Schleswig-Holstein) is de Platt-Dialekt stark vun Dänisch beeinflusst — Wöör wie hej (hi), ja (ja) un dänische Ortsnamen mingen sik in.

Klaus Groth un “Quickborn”

Klaus Groth (1819–1899) is de größte Dichter vun Schleswig-Holstein. Sien Gedichtsammlung “Quickborn” (1852) gilt as een Meisterwerk.

En Stelle ut “Quickborn”:

O Judenboom, o Judenboom, du stand’ in mienen Dromen, mit dienen Blöten, wit un schöön, bin ick to dir kamen.

Wöörklaring:

  • Judenboom — Holunderbusch / Fliederbaum
  • mienen Dromen — meinen Träumen
  • Blöten — Blüten
  • wit un schöön — weiß und schön

Typische Schleswig-Holsteinische Wöör

Schleswig-HolsteinHoochdüütsch
IkIch
heffhabe
denndann
BüxHose
MudderMutter
VadderVater
BargBerg / Hügel
StromFluss / Storm

Dialog: SH-Platt

Lena: “Moin! Wo geiht dat di?” Klaus: “Goot, dank di. Un di?” Lena: “Ok goot. Hest du de niee Büx al an?” Klaus: “Nee, de passt mi nich.” Lena: “Schad!”

Wöörklaring:

  • Moin! — Guten Tag! (jederzeit)
  • Wo geiht dat di? — Wie geht es dir?
  • Büx — Hose
  • passt mi nich — passt mir nicht
  • Schad! — Schade!

Schleswig-Holstein is groot — un de Dialekte variiert vun Region to Region. En Flensburger snackt annerst as en Lübecker, un en Ditmarser hett sien eegen Wöör!

Dithmarsisch — en besünner Subdialekt

Dithmarschen (Westküst SH) hett sien eegen Klang:

DithmarsischHochdüütsch
ickich (wie Mecklenborgisch!)
KohlKohl (Gemüse)
TünZaun
Böveroben

Schleswig-Holstein Platt-Quiz

1. Wo is 'ik' typisch (im Gegensatz to 'ick')?
2. Wer schrev 'Quickborn'?
3. Wat is 'Büx' op Hoochdüütsch?
4. Wer hat Schleswig-Holsteinisch Platt besünners dänisch beeinflusst?

Nächste Lekschoon: Hamborgisch Platt

Regionale Unterschiede
10 von 20 Lektionen