Platt un Hochdüütsch verglieken
Plattdüütsch un Hochdüütsch sünd verwandt — aver ni glieks. Se hefft gemeensame Wurzeln, aver sünd verscheden Wegen gahn. En systematisch Verglieken hölpt, Platt schneller to leren!
De grote Lautverschiebung
Dat grötste Verscheel twischen Platt un Hochdüütsch is de “Hoochdüütsche Lautverschiebung” — en Spraakverännerung, de im Mittelaltere in Süddüütschland begann, aver den Norden ni erreicht hett.
| Platt | Hochdüütsch | Regel |
|---|---|---|
| maken | machen | k → ch |
| ik | ich | k → ch |
| dat | das | t → s |
| Water | Wasser | t → ss |
| Tiet | Zeit | t → tz/z |
| Peerd | Pferd | p → pf |
| Pann | Pfanne | p → pf |
De Lautverschiebung is de wichtigste Regel bi’t Verglieken vun Platt un Hochdüütsch. Wenn du disse Muster kennst, kannst du veele Wöör “übersetten” — ok wenn du dat Platt-Woord noch ni kennst!
Weitere Muster
Vokal-Unterscheden
| Platt | Hochdüütsch | Bispill |
|---|---|---|
| ee/ie | ei | een / ein, Tiet / Zeit |
| oo | au | Boom / Baum, lopen / laufen |
| öö | eu | höög / hoch |
Konsonant-Unterscheden
| Platt | Hochdüütsch | Bispill |
|---|---|---|
| d | t | Dag / Tag, Deer / Tier |
| p → pf | p → pf | Peerd / Pferd, Pann / Pfanne |
| v/f | b | even / eben, geven / geben |
Systematisch Verglieken
| Platt | Hochdüütsch |
|---|---|
| ik mak dat | ich mache das |
| he geiht nah Huus | er geht nach Hause |
| wi hefft Hunger | wir haben Hunger |
| de Katt sött op’n Steen | die Katze sitzt auf dem Stein |
Dat Verglieken is een goot Lernhölp — aver ni jedes Woord folgt de Regel. Ausnahmen gifft dat immer. Lern de Regeln, aver vertruu ok dien Instinkt!
Übung: Übersetten
Kann du disse Platt-Sätze op Hochdüütsch übersetten?
- Ik mak de Döör to.
- He hett keen Water.
- Dat Peerd lopt fast.
- Wi maken dat tosamen.
Oplossungen:
- Ich mache die Tür zu.
- Er hat kein Wasser.
- Das Pferd läuft schnell.
- Wir machen das zusammen.
Platt un Hochdüütsch verglieken-Quiz
Nächste Lekschoon: Platt leren — Tipps un Tricks