Wade un Feld op Plattdüütsch
Norddüütschland hett nich man Küst un Moor – ok Wälder un Felder höört to de Landschop. Hier leerst du, wo du dor op Platt över snacken kannst.
De Wade (Der Wald)
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| de Wade | der Wald |
| de Boom | der Baum |
| dat Holz | das Holz |
| de Ast | der Ast |
| de Wotteln | die Wurzeln |
| dat Blad | das Blatt |
| de Bladders | die Blätter |
| de Rind | die Rinde |
| de Eekl | die Eichel |
| de Bukenöötje | die Buchecker |
“De Wade” is en ol plattdüütsches Woort för ‘der Wald’ – stammt ut’n Ol-Nedderdüütsch. An velen Stellen hört man ok “de Wold” oder “de Holt” (besünners för Laubwald). All dree Wöör meent den Wald.
Boomarten
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| de Eek | die Eiche |
| de Book | die Buche |
| de Birk | die Birke |
| de Kieferboom | die Kiefer |
| de Ficht | die Fichte |
| de Ellers | die Erle |
| de Espe | die Espe / Zitterpappel |
| de Linn | die Linde |
| de Eesch | die Esche |
Waldleven
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| de Wildswien | das Wildschwein |
| de Hirsch | der Hirsch |
| dat Reh | das Reh |
| de Eekhoorn | das Eichhörnchen |
| de Specht | der Specht |
| de Uhl | die Eule |
| de Pilz | der Pilz |
| Pillen söken | Pilze suchen |
| Bessen plöcken | Beeren pflücken |
In’n Wade: “Wi gaht op’n Sünndagmiddag in’n Wade. De Birken stahn geel, de Eeks habt all roodbrun Bladders. Wi sökt Pillen, man find man lüttje.”
Feld un Landwirtschop
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| dat Feld | das Feld / der Acker |
| de Wisch | die Wiese |
| de Koppel | die Koppel / die Weide |
| de Knick | der Knick (norddtsch. Wallhecke) |
| de Graben | der Graben |
| de Bom | der Baum (dialektal) |
“De Knick” is een besünnert norddüütsches Wort – dat is de typische Wallhecke ut Büsch un Boom, de de Felder in Schleswig-Holstein trennt. Knicks sünd wichtige Biotopen för Deerter un Planten.
Jaarstieden in’n Wade
| Jaarstied | Wade op Platt |
|---|---|
| Frühling | De Bladders kamt ut, de Vagels singen. |
| Sommer | De Wade is düüster un koolt, goot för Spazieren. |
| Harvst | De Bladders fall, dat smeckt nah Eerd un Pillen. |
| Winter | De Wade is stiell, de Bäm kahl, Snee op de Äst. |