Plattdüütsche Volksleeder — Klassische Texte
Volksleeder bewahrt de Sprook un de Kultuur. Op Plattdüütsch gifft dat en rieke Tradischoon van Leeder, de al Hunderten van Jahrn sunken wurrn.
De wichtigsten plattdüütschen Volksleeder
1. “Dat du min Leevsten büst”
Een van de bekanntsten plattdüütschen Leeder, ut Schleswig-Holstein:
Dat du min Leevsten büst, dat glööv ik woll; wann ik di ansehen mutt, vergeet ik all min Noot.
Wann ik di nich mehr seh, is mi dat Hart so weh, drumm bün ik froh, wenn du bi mi büst, dat du min Leevsten büst.
2. “Kein schöner Land”
Ok in plattdüütscher Variante sunken:
Kein schöner Land in dieser Zeit als hier das unsre weit und breit…
Op Platt:
Keen schöner Land in disse Tied as hier dat unsre, wied un breid…
3. “Abendlied” (Oomend-Leeder)
De Dag hett sik nu ended, de Sünn geiht in’t Meer, de Schipper hett sin Kurs wend’t, he kummt nu nich mehr.
Vokabular ut Volksleeder
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| de Leevsten | die/der Liebste |
| glöövn | glauben |
| ansehen | ansehen |
| vergeten | vergessen |
| de Noot | die Not |
| dat Hart | das Herz |
| weh doon | wehtun |
| froh | froh / glücklich |
| dat Land | das Land |
| de Tied | die Zeit |
Struktur van Volksleeder
Plattdüütsche Volksleeder hebbt oft:
- Eenfache Reemstruktur (ABAB oder AABB)
- Wedderholungen (Refrein oder Verse)
- Natur-Bilder (Meer, Wind, Felder)
- Geföhle (Leev, Heimwee, Freud)
Reimschema-Bispeel
Dat du min Leevsten büst, (A)
dat glööv ik woll; (B)
wann ik di ansehen mutt, (C)
vergeet ik all min Noot. (B')Volksleeder op Plattdüütsch wurrn tradischonell bi Festen, Harvsts un Winterövenden sunken. Se sünd de Verbindung twischen de olen Geneerschonen un dat hüüdige Plattdüütsch. Wer Volksleeder kennt, versteiht de Seele van Platt!
Regionale Unnerschede
| Region | Besunnerheiten |
|---|---|
| Schleswig-Holstein | Veel Meer-Bilder, dänische Inflüsse |
| Hamburg | Stadtleeder, Handel-Themen |
| Mecklenburg-Vorpommern | Ackerbau-Leeder, rustige Melodien |
| Ostfriesland | See-Leeder, friesische Inflüsse |
Wichtige Instrumenten
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| de Fidel | die Geige |
| de Quetschkommod | das Akkordeon |
| de Tüüt | die Flöte |
| de Trommel | die Trommel |
| de Zitter | die Zither |