John Brinckman — Dichter vun de See
John Brinckman (1814–1870) is neven Fritz Reuter de bedüüdendste plattdüütsche Dichter vun sien Tied. Wor Reuter vun Buren un Landfolk schrev, schrev Brinckman vun de See, vun Seemanns un vun Rostock sien Küst.
John Brinckmans Leven
| Johr | Erigniss |
|---|---|
| 1814 | Born in Rostock |
| Jungtied | Seemann op Handelsschepen |
| 1842 | Eersten plattdüütsche Gedichten |
| 1853 | ”Kaspar Ohm un ick” — sien bekanntst Werk |
| 1870 | Storven in Güstrow |
Brinckman hett sülvst as Seemann op Handelsschepen föhrt — dat gifft sien Seeleeder een Echtheitsgrad, den keen annere Dichter erreichen kann. He weet, worvun he schrivt.
”Kaspar Ohm un ick”
Reuters Werk “Kaspar Ohm un ick” (1853) vertellt vun en alten Seemann un en jungen Lehrling. En Stelle:
“De See is groot un wi sünd lütt, aver wi fohrt doch — dat is goot.”
Wöörklaring:
- groot — groß
- lütt — klein
- fohrt doch — fahren doch
Brinckmans Seeleeder
Brinckman schrev eenige vun de schöönsten plattdüütschen Seemannsleeder. Een Strophe:
De Wind de blaaht, de Wellen gaaht, dat Schipp sett sien Segel rut. Wi fohrt na Haven, fohrt na Huus — Gott gev, dat allns goot ut.
Wöörklaring
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| blaaht | bläst |
| gaaht | gehen / rollen |
| sett Segel rut | setzt Segel raus |
| Gott gev | Gott gebe |
| allns goot ut | alles gut ausgeht |
Brinckman vs. Reuter
| Aspekt | Brinckman | Reuter |
|---|---|---|
| Thema | See, Seemanns | Land, Buren |
| Region | Rostock, Ostseeküst | Stavenhagen, Mecklenborg |
| Tone | Romantisch, lyriisch | Humoristisch, realistisch |
| Hauptwerk | ”Kaspar Ohm un ick" | "Ut mine Stromtid” |
Brinckman worrn lang in de Schatten vun Reuters Ruhm stellt — erst in de 20. Johrhunnert worrn sien Bedüüden völ wider erkannt.
Brinckmans Sprache
Brinckman schrev in Rostocksch-Mecklenborgisch. Besünner Wöör:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| ick | ich |
| de See | das Meer / die See |
| föhrt | fahre / fährt |
| Haven | Hafen |
| Schipp | Schiff |
John Brinckman-Quiz
Nächste Lekschoon: Moderne Plattdüütsche Literatur