Speelen un Speel op Plattdüütsch
“Kumm, wi speelen!” — Kinner op de ganze Welt willt speelen. Op Plattdüütsch gifft dat een eegen Welt vun Spelen, Begriepen un Utdrücke. Dat is de Welt, wo Plattdüütsch levvt.
Wöör rönd üm dat Speelen
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| speelen | spielen |
| Speel | Spiel |
| Speelkamerad | Spielkamerad |
| Speelplatz | Spielplatz |
| Boll | Ball |
| Knieker | Murmel |
| Seil | Seil (zum Hüpfen) |
| Fangen speelen | Fangen spielen |
| Versteken speelen | Verstecken spielen |
| Tikken | Tippen (Fangen) |
Ut en Speel: “Knieker”
Knieker (Murmeln) sünd en klassisch plattdüütsch Kinderspeel. De Regeln:
Wi speelt Knieker op de Straat. Een Knieker geiht in’t Loch — Punt! Wer eerst dree Punts hett, de hett wunnen.
Wöörklaring:
- Knieker — Murmel
- in’t Loch — ins Loch
- Punt — Punkt
- hett wunnen — hat gewonnen
Knieker-Speelen is noch hüüt in vele norddüütsche Dörper un Städt bekannt. In Hamborg segg man ok “Klicker” — je nah Stadtteil!
”Fangen speelen”
Ik bün “dat” — du löppst! Tikk ik di, bist du “dat”. Loopt alle weg!
Wöörklaring:
- Ik bün “dat” — Ich bin “es” (der Fänger)
- löppst — läufst
- tikk ik di — tippe ich dich
- bist du “dat” — bist du “es”
Spielzeug op Platt
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Dook | Puppe |
| Draak | Drachen (Spielzeug) |
| Kriesel | Kreisel |
| Taav | Taue / Sprungseil |
| Schunkelstohl | Schaukelstuhl |
| Karussel | Karussell |
| Sandkast | Sandkasten |
Vers: “Op’n Spielplatz”
Op’n Spielplatz, luid un dull, Kinners lopen, schreit un tuukt. Een fallt hen — opstahn gau! Dat Speelen geiht vun vörn.
Wöörklaring:
- luid un dull — laut und wild
- schreit un tuukt — schreien und tollen
- fallt hen — fällt hin
- gau — schnell
- vun vörn — von vorne
Veele plattdüütsche Speelwöör worrn in de moderne Tied vun Hoochdüütsch oder Englisch verdrängt — “Computer” un “Handy” kennt elk Kinner, aver “Knieker” oder “Draak” kennt man blot noch de Olden.
Speelen-Quiz op Platt
Nächste Lekschoon: Schooltied op Plattdüütsch