Vokale: De Selvluute
Plattdüütsch hett mehr Vokale as Hoochdüütsch. In disse Lekschoon leers du de wichtigsten Selvluute (Vokale) kennen.
De Grundvokale
Korte Vokale
| Vokal | Bispill | Hoochdüütsch |
|---|---|---|
| a | Katt | Katze |
| e | Bett | Bett |
| i | Fisch | Fisch |
| o | Kopp | Kopf |
| u | Hunt | Hund |
Lange Vokale
Lange Vokale warrt oft dubbelt schreven:
| Vokal | Bispill | Hoochdüütsch |
|---|---|---|
| aa | Straat | Straße |
| ee | Tee | Tee |
| ie | Bier | Bier |
| oo | groot | groß |
| uu | Huus | Haus |
Besünnere Vokale
ö un ü
Plattdüütsch hett ook ö un ü, man anners as in’t Hoochdüütsche:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| schöön | schön |
| Bööm | Bäume |
| Füür | Feuer |
| Müüs | Mäuse |
De Diphthonge (Dubbelluute)
ei/ai
- Ei (Ei)
- Weit (Weizen)
- Mai (Mai)
au/ou
- Fru oder Frau (Frau)
- blau (blau)
- Boom oder Baum (Baum)
öö/öi
- Ööl (Öl)
- Köök (Küche)
Dubbelte Vokale in’t Plattdüütsche sünd jümmers lang: “Huus” (Haus), “groot” (groß), “Tee” (Tee). Umkehrt sünd Vokale vör dubbelte Konsonanten jümmers kort: “Katt” (kort a), “sitten” (kort i). Disse Regel hölpt di, de richtige Utspraak to finnen!
Vokale in Dialekten
Je nah Region sünd de Vokale anners:
| Hoochdüütsch | Noord-Platt | Oost-Platt |
|---|---|---|
| Haus | Huus | Hius |
| gut | goot/good | gaut |
| Brot | Broot | Braut |
Övung: Lies luut
- Huus - lang u
- Katt - kort a
- schöön - lang ö
- Water - kort a
- Straat - lang a
Wichtig to weeten
- Dubbelte Vokale sünd lang
- Enkelte Vokale vör dubbelte Konsonanten sünd kort
- sitten (kort i)
- beten (lang e)