Passiv: Lidensform in’t Plattdüütsche
Dat Passiv beschrifft, wat mit dat Subjekt passeren deit, nich wat dat Subjekt deit.
Bildung vun’t Passiv
In’t Plattdüütsche warrt dat Passiv mit warrn (werden) + Partizip II billt:
Präsens Passiv
| Person | Form |
|---|---|
| ik | warr (ge)maakt |
| du | warrst (ge)maakt |
| he/se/dat | warrt (ge)maakt |
| wi | warrt (ge)maakt |
| ji | warrt (ge)maakt |
| se | warrt (ge)maakt |
Beispiele
| Aktiv | Passiv |
|---|---|
| He maakt dat. | Dat warrt (vun em) maakt. |
| Se schrifft en Breef. | En Breef warrt (vun ehr) schreven. |
| Wi böten dat Huus. | Dat Huus warrt (vun uns) bötet. |
Präteritum Passiv
Mit wöör (wurde) + Partizip II:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Dat Huus wöör boot. | Das Haus wurde gebaut. |
| De Breef wöör schreven. | Der Brief wurde geschrieben. |
| De Arbeit wöör maakt. | Die Arbeit wurde gemacht. |
Perfekt Passiv
Mit is + Partizip II + worrn:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Dat Huus is boot worrn. | Das Haus ist gebaut worden. |
| De Breef is schreven worrn. | Der Brief ist geschrieben worden. |
| He is fraagt worrn. | Er ist gefragt worden. |
Wokeen deit wat? – De Täter
De Täter warrt mit vun (von) angeven:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Dat wöör vun em maakt. | Das wurde von ihm gemacht. |
| De Breef wöör vun de Lehrerin schreven. | Der Brief wurde von der Lehrerin geschrieben. |
Passiv sünner Täter
Oft warrt dat Passiv bruukt, wenn de Täter nich wichtig is:
In Hamborg warrt veel Platt snackt. (In Hamburg wird viel Platt gesprochen.)
Dat warrt nich maakt. (Das wird nicht gemacht.)
En wichtig Ünnerscheed: In’t Plattdüütsche bruukt man “warrn” (werden) för dat Vorgangspassiv (“de Döör warrt slaten”) un “sien” (sein) för dat Zustandspassiv (“de Döör is slaten”). Disse Ünnerscheedung gifft dat ok in’t Hoochdüütsche, man op Platt klingt dat nochmal klarer!
Zustandspassiv mit “sien”
Dat Zustandspassiv beschrifft en Tostand (nich de Handlung):
| Vorgangspassiv | Zustandspassiv |
|---|---|
| De Döör warrt slaten. | De Döör is slaten. |
| (Die Tür wird geschlossen.) | (Die Tür ist geschlossen.) |
| Dat Fenster warrt opmaakt. | Dat Fenster is open. |
Övungen
1. Sett in’t Passiv:
- He maakt dat Eten. → ?
- Se lesen dat Book. → ?
- Wi böten en Huus. → ?
Lösungen:
- Dat Eten warrt (vun em) maakt.
- Dat Book warrt (vun ehr) leest.
- En Huus warrt (vun uns) boot.
2. Översett in’t Plattdüütsche:
- Das Buch wurde gelesen.
- Der Kuchen ist gebacken worden.
- Die Tür ist geschlossen.
Lösungen:
- Dat Book wöör leest.
- De Koken is backt worrn.
- De Döör is slaten.