Konjunktiv: De Mööglichkeitsform
De Konjunktiv warrt bruukt för Wünsche, irreale Bedingungen un höfliche Bitten.
Konjunktiv II: Bildung
De Konjunktiv II warrt vun dat Präteritum afleit. De wichtigsten Formen:
sien (sein)
| Person | Konjunktiv II |
|---|---|
| ik | weer / wöör |
| du | weerst / wöörst |
| he/se/dat | weer / wöör |
| wi | weern / wöörn |
| ji | weert / wöört |
| se | weern / wöörn |
hebben (haben)
| Person | Konjunktiv II |
|---|---|
| ik | harr / hörr |
| du | harrst / hörrst |
| he/se/dat | harr / hörr |
| wi | harrn / hörrn |
| ji | harrt / hörrt |
| se | harrn / hörrn |
warrn (werden)
| Person | Konjunktiv II |
|---|---|
| ik | wöör |
| du | wöörst |
| he/se/dat | wöör |
| wi | wöörn |
| ji | wöört |
| se | wöörn |
Wünsche
Mit wenn… doch man… oder alleen:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Wenn ik doch man riek weer! | Wenn ich doch nur reich wäre! |
| Harr ik doch man mehr Tiet! | Hätte ich doch nur mehr Zeit! |
| Ik wöör gern nah Huus. | Ich würde gern nach Hause. |
Irreale Bedingungen
Gegenwart
Wenn + Konjunktiv II in beiden Teilen:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Wenn ik Geld harr, wöör ik en Auto köpen. | Wenn ich Geld hätte, würde ich ein Auto kaufen. |
| Wenn he hier weer, köön wi losgahn. | Wenn er hier wäre, könnten wir losgehen. |
| Wenn dat nich regnen dää, güngen wi spazeren. | Wenn es nicht regnen würde, gingen wir spazieren. |
Vergangenheit
Mit harr + Partizip II:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Wenn ik dat wusst harr, weer ik kamen. | Wenn ich das gewusst hätte, wäre ich gekommen. |
| Harr he mi fraagt, harr ik hulpen. | Hätte er mich gefragt, hätte ich geholfen. |
De Konjunktiv II in’t Plattdüütsche is meist eenfacher as in’t Hoochdüütsche: Man bruukt vor allem weer (für wäre), harr (für hätte) un wöör (für würde). Veele starke Verbformen fallt op Platt weg – “wöör + Infinitiv” is de häufigste Konstrukschoon.
Höfliche Bitten
De Konjunktiv maakt Bitten höflicher:
| Direkt | Höflich |
|---|---|
| Geev mi dat! | Köönst du mi dat geven? |
| Kumm her! | Wöörst du herkamen? |
| Help mi! | Harrst du Tiet, mi to helpen? |
Wichtige Wendungen
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Ik wöör gern… | Ich würde gern… |
| Köönst du…? | Könntest du…? |
| Wöörst du so good…? | Würdest du so gut sein…? |
| Dat wöör schön. | Das wäre schön. |
Vergliek: Indikativ un Konjunktiv
| Indikativ | Konjunktiv |
|---|---|
| Ik bün dor. | Ik weer gern dor. |
| He hett Tiet. | He harr gern mehr Tiet. |
| Se kummt. | Se köom / wöör kamen. |
Övungen
1. Sett in den Konjunktiv:
- Ik bün riek. → Wenn ik doch man riek …!
- He hett Tiet. → Wenn he doch man mehr Tiet …!
- Wi kamt to laat. → Wenn wi doch man nich to laat …!
Lösungen:
- Wenn ik doch man riek weer!
- Wenn he doch man mehr Tiet harr!
- Wenn wi doch man nich to laat kööm!
2. Översett in’t Plattdüütsche:
- Wenn ich reich wäre, würde ich reisen.
- Könntest du mir helfen?
- Das wäre schön.
Lösungen:
- Wenn ik riek weer, wöör ik reisen.
- Köönst du mi helpen?
- Dat wöör schön.